ساختار سازمانی مشخص کننده نحوه ارتباط کارمندان و تعیین سیاست‌ها، مسئولیت‌ها و سطوح اختیارات می‌باشد. همچنین این ساختار مشخص میکند که رهبری در سازمان چگونه انجام می‌شود و اطلاعات به چه طریقی درون سازمان در جریان قرار میگیرند. سازمان‌‌ها معمولا ساختار مسطح یا سلسله مراتبی را انتخاب میکنند.

ساختار مسطح
سطوح مدیریتی بین مدیران و کارکنان کم و یا وجود ندارد. در چنین سازمانی نظارت بر کارکنان کمتر است و مشارکت کارمندان را در روند تصمیم گیری افزایش می‌دهد.

مزایای ساختار مسطح

  • مسئولیت‌پذیری کارمندان را افزایش می‌دهد.
  • حذف سطوح متفاوت مدیریت، سرعت هماهنگی و ارتباط بین کارکنان را بهبود می‌بخشد.
  • سطوح کمتر مدیریت، کارکنان را در فرایند تصمیم گیری تشویق میکند.
  • حذف مدیران میانی، باعث کاهش هزینه‌های سازمان می‌شود.

معایب ساختار مسطح

  • اغلب کارکنان مدیری مشخص برای گزارش دادن ندارند، که موجب سردرگمی و اختلاف قدرت در مدیریت می‌شود.
  • تمایل به پرورش کارمندان چند تخصصه بجای کارمندان متخصص و روشن نبودن شرح وظایف کارکنان.
  • ممکن است مانع رشد بلند مدت و ارتقای کارکنان شود و به این دلیل که مدیریت به دنبال ایجاد ساختاری یکپارچه می‌باشد در مقابل ایده‌ها و فرصت‌ها جدید ایستادگی کند.
  • در سازمان‌های بزرگتر برای استفاده از ساختار مسطح و سازگاری با آن، باید شرکت به واحدهای کوچکتر و قابل کنترل‌تر تقسیم شود.

 

ساختار سازمانی سلسله مراتبی
مانند یک طرح هرمی، هر کارمند در سازمان، به جز یکی (معمولا مدیرعامل)، به شخص دیگری در درون سازمان وابسته است. این طرح هرمی شامل چندین نهاد است که از کارکنان پایه در پایین هرم شروع و به مدیریت در بالای هرم ختم می‌شود.

مزایای ساختار سلسله مراتبی

  • سطوح رهبری، قدرت و سطوح مسئولیت واضح است.
  • فرصت‌های ارتقای شغلی برای کارکنان ایجاد انگیزه می‌کند.
  • توسعه کارمندان به عنوان متخصص Specialist، کارکنان میتوانند زمینه کاری خود را محدود و در مهارتشان متخصص شوند.
  • کارکنان به بخش‌های درون سازمانی خود وفادار هستند و به دنبال کسب بهترین نتایج برای آن بخش هستند.

معایب ساختار سلسله مراتبی

  • ارتباطات در سراسر سازمان، نسبت به ساختار مسطح، اثربخشی کمتری دارد.
  • رقابت بین بخش‌های گوناگون سازمان منجر به اتلاف منابع می‌شود، زیرا هر بخش به دنبال منافع خود می‌باشد، تا منافع کل سازمان.
  • افزایش بوروکراسی اغلب باعث کاهش سرعت تغییرات شده و ممکن است برای پاسخ به مشتری زمان بیشتری نیاز باشد.
  • حقوق برای چندین لایه مدیریت، موجب افزایش هزینه‌های سازمان می‌شود.